Riceviamo e pubblichiamo il comunicato dell’associazione Nitobe che condividiamo nella sua totalità
La krizo rilate al la disvastiĝo de la viruso COVID-19 kondukas al tuja aktivado de eksterordinaraj mezuroj por eviti disepidemion en pluraj landoj. Temas pri evento, kiu manifestiĝas en internacia kadro nun karakterizata de la realo de Eŭropa Unio, kiu devus garantii al eŭropaj civitanoj komunan perspektivon de referenco kaj kunordigon inter naciaj sistemoj. Kaj ĝuste el la EU, oni atendus bonan administradon de la krizo, kiu montrus konkretan atenton al la lingvaj diferencoj. Tio postulas antaŭ ĉio la eblecon atingi ĉiujn eŭropajn civitanojn kaj tiel garantii al ili ĉiuj la eblecon kompreni (kaj sekve respekti) la esceptajn mezurojn ellasitajn.
Kun profunda bedaŭro, tamen, oni trovis, ke gazetara komuniko de nur kvar paĝoj eldonita la 24an de februaro enhavis informojn pri la agado de Eŭropa Unio pri la epidemio nur en la angla. La unuaj tradukoj al aliaj oficialaj lingvoj aperis nur post tri aŭ kvar tagoj. Nitobe, asocio por protekto de lingva justeco kaj demokratio, petas, ke oni respektu rajton de ĉiuj eŭropanoj rapide kaj klare ricevi la informojn necesajn por la protekto de sia sano. Post la eliro de Britio el Eŭropa Unio, la angla estas la gepatra lingvo de eĉ ne 2% de la eŭropa loĝantaro, kaj la elekto eldoni nur en la angla urĝajn dokumentojn adresitajn al la tuta loĝantaro ne havas sencon laŭ ia valida kriterio de komunikada efikeco.
Ni petas, ke estu rekonebla la efika rajto de aliro de ĉiuj eŭropaj civitanoj al fundamentaj informoj, pli malpli en la kunteksto de krizo kiel la nuna. Ĉi tiu rajto laŭ nia vidpunkto baziĝas ankaŭ sur justa aliro al informoj, kiu devas esti senprokraste esprimita en la plej granda ebla nombro da lingvoj oficiale agnoskitaj de Eŭropa Unio kaj ideale en ĉiuj.
L’emergenza sanitaria relativa alla diffusione del COVID-19 sta comportando l’attivazione immediata di misure straordinarie di contenimento dell’epidemia in diversi paesi. Un evento che si manifesta in un quadro internazionale ora caratterizzato dalla realtà dell’Unione Europea, che garantisce alle cittadine e ai cittadini europei una prospettiva comune di riferimento e coordinamento fra sistemi nazionali. Ed è proprio dall’UE che ci si sarebbe aspettata una gestione comunicativa dell’emergenza concretamente attenta alle diversità linguistiche che la caratterizzano. La comunicazione chiara ed efficace delle misure da rispettare in queste eccezionali circostanze richiede innanzitutto la possibilità di raggiungere tutti i cittadini europei, garantendo quindi a tutti loro la possibilità di comprendere (e quindi rispettare) le misure eccezionali diramate.
Con profondo rammarico invece si è constatato che un comunicato stampa di sole quattro pagine contenente informazioni sull’azione dell’Unione Europea in materia di contenimento dell’epidemia nei giorni dell’esplosione epidemica in Nord Italia (primo caso diagnisticato in Italia: 21 febbraio 2020) è stato pubblicato il 24 febbraio unicamente in inglese nel corso della prima settimana di emergenza. Le prime traduzioni nelle altre lingue riconosciute si sono apparse solo dopo tre o quattro giorni . Come Nitobe, associazione per la tutela dei diritti e della democrazia linguistica, chiediamo che venga posta all’attenzione degli organi competenti il mancato rispetto del diritto di ogni cittadina e cittadino europeo a ricevere tempestivamente e in modo chiaro le informazioni necessarie alla tutela della propria ed altrui salute. Dopo l’uscita del Regno Unito dall’Unione europea, l’inglese è la lingua materna di neppure il 2% della popolazione europea, e la scelta di pubblicare soltanto in inglese documenti urgenti e indirizzati a tutta la popolazione non si giustifica secondo nessun criterio valido di efficienza comunicativa.
Chiediamo che sia riconosciuto l’effettivo diritto di accesso di tutte le cittadine e i cittadini europei a informazioni fondamentali, a maggior ragione nel quadro di un’emergenza sanitaria come quella attuale. Tale diritto, dal nostro punto di vista, si basa anche sull’equo accesso alle informazioni, che devono essere espresse tempestivamente nel maggior numero possibile di lingue riconosciute ufficialmente dall’Unione Europea, e idealmente in tutte.
